Starość z komputerem

Jak korzystanie z sieci może odmienić jesień życia

Wykluczenie cyfrowe dotyka wiele osób. Dużą grupę stanowią ludzie powyżej 50 roku życia. Jednak wyniki Diagnozy Społecznej z 2013 roku pokazują, że udział seniorów w populacji ludzi korzystających z Internetu coraz bardziej się poprawia. Zestawienie danych z 2013 roku wskazuje na sześciokrotny wzrost internetowej aktywności seniorów w porównaniu z danymi z 2003 roku. Wynika to m.in. z tego, że coraz więcej gospodarstw domowych posiada dostęp do sieci.

Okazuje się, że wielu seniorów stroni od korzystania z komputera i Internetu w obawie przed popełnieniem błąd i przypadkowego zepsucia urządzenie. Tym czasem kompetencje komputerowe znacznie ułatwiają funkcjonowanie we współczesnym świecie. Wykraczają daleko poza sprawy praktyczne np. sprawdzenie rozkładu jazdy autobusów. W sensie psychologicznym mogą uspławnić i umilić „jesień życia”.

Przełamanie oporu prze siecią i korzystaniem z komputera sprzyja aktywizowaniu seniorów. Pozwala oderwać się od stereotypów, dalej się doskonalić i rozwijać. Ponadto sprzyja zachowaniu zdrowia i lepszemu dbaniu o siebie, a także byciu bardziej szczęśliwym.

Przełamanie w sobie obawy przed nowoczesnymi technologiami komunikacyjnymi odmładza. Stereotyp seniora, najczęściej kojarzącego się z osobą: przepełnioną smutkiem, zamykającą się w swojej nużącej codzienności i przepełnioną chorobą oraz lękiem nadchodzącej śmierci. Wiele osób, własnym zachowaniem potwierdza stereotyp i nadaje „kierunek” drodze, jaką powinna podążać starość. Niestety w tym smutnym i szarym „obiektywie”.

Schmidt i Boland przeprowadzili badania, w których wyodrębnili cechy, składające się na dwa stereotypy (pozytywny i negatywny) starego człowieka. Zgodnie z badaniami, pejoratywny wzorzec seniora charakteryzuje się przede wszystkim: słabością, samotnością, wyłączeniem społecznym i zniechęceniem. Towarzyszą mu dodatkowo takie określenia jak: wścibski sąsiad, skąpiec, a nawet złośliwiec. Obok tego autorzy badania wskazali również równoważące określenia, które są bliskie pozytywnemu postrzeganiu starości. Te wzory osobowe to przede wszystkim(źródło: S. Kita, Aktywuj się aktywniej)

  • wzorowy dziadek, który otacza się młodymi ludźmi, cieszy się zdrowiem i uprawia aktywny trybem życia;

  • mędrzec opowiadający interesujące zdarzenia z przeszłości, a także pozytywnie postrzegający przyszłość i błyskotliwy,

  • liberalna matka lub ojciec rodu, których charakteryzuje dojrzałość emocjonalna a i społeczna, a także poświęcenie się dla bliskich.

Internet oraz komputer na dobre zadomowiły się już w naszej kulturze. Dostęp do sieci, otwiera wiele dróg i możliwości własnego rozwoju. Stanowi kolaż różnorodnych tematów, z których każdy może znaleźć coś dla siebie. Przejście na emeryturę, a także zamknięcie własnej drogi zawodowej uświadamiają seniorom ogrom wolnego czasu i zarazem konieczność dobrej jego organizacji, żeby „przedwcześnie” się nie zestarzeć. Internet i korzystanie z komputera może dostarczyć wielu seniorom pozytywnych doznań. Stać się niejako oknem na świat, w którym mogą realizować własne marzenia, poznawać osoby o podobnych zainteresowaniach i pasjach.

Doświadczanie nowych sytuacji, może budzić lęk. Dlatego wielu seniorów stroni od komputera, w obawie przed nieporadzeniem sobie. Dodatkowo może towarzyszyć im wstyd, że nie podołają nowym wyzwaniom, niczego się nie nauczą i już w ogóle nie rozwiną. Bardzo często niska wiara we własne możliwości zupełnie odcina drogę od ich„internetowych podróży”. Takie bariery potrafią skutecznie zniechęcić do sięgnięcia po urządzenia mobilne i komputer.

Kontrast zaostrza w tym wypadku komputerowa aktywności młodego pokolenia, gdzie nawet 5, 6 letnie dzieci potrafią wpisywać hasła w wyszukiwarkach i niemal perfekcyjnie poruszać się w wirtualnym świecie. Konfrontacja starszego pokolenia z młodszą generacja w polu informatyzacji może być bardzo deprymująca dla seniorów – użytkowników.

Warto jednak pamiętać, że ludzki umysł do sędziwego wieku, jest w stanie zdobywać nowe informacje i się uczyć. Dlatego warto aktywnie z niego korzystać m.in. poprzez naukę obsługi komputera, a także Internetu. Powszechnie przyjmuje się, że, zdolność do zdobywania wiedzy wraz z wiekiem maleje, ponieważ pojawiają się kłopoty z zapamiętywaniem. Tym czasem, pomimo zmniejszającej się masy mózgu między 30 a 90 rokiem życia, aż o 10%, kłopoty z pamięcią, nie muszą być wynikiem procesu starzenia się. Okazuje się, że seniorzy narzekający na trudności z zapamiętywaniem, przejawiali już tego typy dolegliwości w młodszym wieku i dorosłości.

Internet i komputer stwarzają seniorom możliwość rozwoju i pielęgnowania własnych pasji. Oprócz funkcji oscylującej wokół hobby, sieć dostarcza również wielu praktycznych rozwiązań. Seniorzy mogą sprawdzić sobie bez wychodzenia z domu np. rozkład autobusów, zarejestrować się w przychodni, a nawet sprawdzić wyniki badań. Poza tym, w sytuacji kiedy dzieci i wnuki wyjeżdżają poza granice kraju, komputer staje się kluczowym narzędziem komunikacyjnym w rodzinie.

Dodatkowo Internet stanowi ogromne źródło wiedzy na temat wielu chorób, schorzeń i dolegliwości, jak również ich przeciwdziałania i profilaktyki. Zawiera cenne informacje o lekach, opinie innych pacjentów nt. lekarzy. Korzystanie z komputera i Internetu może pozwolić wielu seniorom na „zadbanie” o własne zdrowie.

Zgodnie z założeniami szkoły bońskiej, człowiek poprzez naukę może modyfikować swoje zachowanie. Użytkowanie Internetu pobudza do aktywności. Samo korzystanie np. z bankowości elektronicznej, czy też robienie zakupów przez Internet, może znacznie podnieść samoocenę seniorów i budować ich większą wiarę we własne możliwości. (źródło: S. Kita, Aktywuj się aktywniej, Ja, My, Oni - Poradnik Psychologiczny POLITYKI))